Περιγραφή μάχης με το σύστημα κανόνων «Στρατηγικόν».

 

Ιστορικά στοιχεία σχετικά της μάχης

Το 1078, ο στρατηγός Νικηφόρος Βρυέννιος στασίασε εναντίον του αυτοκράτορα Μιχαήλ Ζ’ Δούκα, ο οποίος είχε σφετεριστεί το θρόνο μετά την ήττα του Ρωμανού Δ’ στο Μαντζικέρτ. Η αδυναμία του Μιχαήλ να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τους στασιαστές, σύντομα του στέρησε το θρόνο, τον οποίο και κατέλαβε τον Μάρτιο του 1078 ένας άλλος σφετεριστής, ο Νικηφόρος Γ’ Βοτανειάτης, ένας έμπειρος και ικανός στρατιωτικός αλλά χωρίς στρατεύματα στη διάθεσή του. Για να αντιμετωπίσει τον Βρυέννιο, ο Νικηφόρος Γ’, επέλεξε έναν εξίσου ικανό σε τακτική και στρατηγική αξιωματικό, τον Αλέξιο Κομνηνό. Του απένειμε το αξίωμα του δομέστικου των σχολών, δηλαδή τη θέση του ανωτάτου διοικητή των στρατιών της αυτοκρατορίας.

Καθορισμός των συνθηκών της μάχης

Πριν την τοποθέτηση των στρατευμάτων στο πεδίο και την έκδοση εντολών γίνεται ο καθορισμός μεγέθους και μορφολογίας του πεδίου μάχης. Ορίζεται το ποιος είναι επιτιθέμενος και ποιος ο αμυνόμενος. Λόγω του ότι η μάχη αποτελούσε μια πρώτη παρουσίαση του συστήματος, θελήσαμε να κρατήσουμε όσο το δυνατό πιο απλό τα στοιχεία της. Αποφασίσαμε λοιπόν να μην χρησιμοποιήσουμε κανένα προαιρετικό κανόνα όπως κάρτες, κόπωση, καιρό, οιωνούς, μονομαχίες, ενθαρρυντικούς λόγους κτλ.

Οι αντίπαλες δυνάμεις

Ο Αλέξιος Κομνηνός (λέγε με Νίκο Πετρίδη) με διοίκηση +1, ήταν ο επιτιθέμενος. Ο στρατός που παρέταξε:

1000 Καβαλάριοι ΤΙ, Π2, ασ, δο, αο, αν. 1500 Σελτζούκοι σύμμαχοι ιπποτοξότες ΔΙ+,Ε+1,(σκ), Π1, πε, το, αο. 300 Νορμανδοί μισθοφόροι ιππότες ΑΙ, Ε+1,(ορ),(απ),(παρ),(σφ),Π2,ασ,δο,αο. 2400 Βάραγγοι ΤΠ, Ε+1,Π3,ασ,δχ,αο. 1500 ακοντιστές ΔΠ, πε, ακ, αο.

Συνολικά 6700 άντρες (12 στοιχεία).

1

Η ανάπτυξη του στρατού του Αλέξιου.

Όπως φαίνεται στην φωτογραφία, ο Αλέξιος, λόγω της υστέρησης σε αριθμούς ανδρών από τον αντίπαλό του, επέλεξε να παρατάξει τον στρατό του σε μια γραμμή έχοντας στο κέντρο της παράταξης τοποθετημένους τους Βάραγγους και εκατέρωθεν ιππικό. Οι μονάδες των ακοντιστών κάλυπταν το μέτωπο της φαλαγγας. Οι Σελτζούκοι σύμμαχοι είχαν έναν ανεξάρτητο ρόλο. Δεν φαίνονται στην ανάπτυξη του Αλεξίου διότι καλύπτονται πίσω από λόφο που βρίσκεται στα δεξιά και εμπρός της παράταξης.

Ο Νικηφόρος Βρυέννιος (λέγε με Χαρίτο Παπατριανταφύλλου) με διοίκηση 0, ήταν αμυνόμενος:

2000 Καβαλάριοι ΤΙ, Π1, ασ, δο, αο. 1000 Πετσενέγκοι ιπποτοξότες ΔΙ+, Ε+1,(σκ),το,αο.6000 Πεζοί δορυφόροι ΤΠ, Ε-1,Π1,ασ,δο,αο. 3000 τοξότες ΤΠ, Π1, το, αο. 1000 σφενδονίτες ΔΠ,πε, σφ, αο. 1000 ακοντιστές ΔΠ, πε, ακ, αο.

Συνολικά 14000 άνδρες (19 στοιχεία).

2

Οι πεζοί δορυφόροι δεν είναι ανεπτυγμένοι εντός του πεδίου, διότι, ο εχθρός δεν μπορεί να έχει οπτική επαφή με αυτούς εφόσον παρεμβάλλεται η πρώτη γραμμή που αποτελείται από μονάδες σε πυκνή γραμμική παράταξη!

Ο Βρυέννιος παρέταξε τον στρατό του σε 2 γραμμές. Στην πρώτη, έταξε κεντρικά, μονάδες ιππικού και πεζών τοξοτών με μονάδες ακροβολιστών ώστε να προστατεύουν το μέτωπο του ιππικού και εκατέρωθεν τάχθηκαν μονάδες πετσενέγκων ιπποτοξοτών. Στη δεύτερη γραμμή, τοποθέτησε τους νεοσύλλεκτους πεζούς δορυφόρους ώστε να καλύπτουν την πρώτη γραμμή οι οποίοι, δεν ήταν ορατοί στον αντίπαλο λόγω ότι η ορατότητα οεριορίζεται από την πυκνή παράταξη της πρώτης γραμμής.

3

Ο λευκός δείκτης συμβολίζει το στοιχείο-κεφαλή του κάθε σχηματισμού και ο μωβ την θέση του κάθε αρχιστρατήγου.

Τα λευκά ζάρια, σηματοδοτούν τα στοιχεία που ξεκινούν την μάχη μειωμένα σε άντρες. Στην παράταξη του Αλεξίου 3 στοιχεία Βαράγγων των 800 αντρών και 1 στοιχείο Νορμανδών των 300 ανδρών.


Οι αρχικές εντολές του Αλεξίου είναι οι εξής:

α. Όλος ο σχηματισμός να προέλασει προς την απέναντι εχθρική φάλαγγα και οι μονάδες των Βάραγγων, των Νορμανδών και των Καβαλαρίων να επιτεθούν.

β. Οι ακοντιστές, να υποστηρίζουν τις μονάδες του σχηματισμού μετωπικά από άλλους ακροβολιστές κατά την προέλαση και πριν την έφοδο να αποσυρθούν στα νώτα του σχηματισμού και να προστατεύουν τις μονάδες από εκεί.

γ. Οι Τούρκοι ιπποτοξότες να προελάσουν προς τις απέναντι δεξιά ιππικές μονάδες και να τις παρενοχλούν με συνεχείς βολές.

δ. Οι Βάραγγοι να μην κρατάνε συνοχή

ε. Οι μονάδες βαρέως ιππικού (Νορμανδοί και Καβαλάριοι) να μην καταδιώκουν.


Οι αρχικές εντολές του Βρυέννιου είναι οι εξής:

α. Οι μονάδες τοξοτών να κρατήσουν τη θέση τους και να προβάλουν άμυνα.

β. Οι μονάδες των Καβαλαρίων να υποστηρίζουν αμυντικά τις μονάδες των τοξοτών.

γ. Οι μονάδες των ακοντιστών και των σφενδονιτών να υποστηρίζουν τις μονάδες του ιππικού.

δ. Οι μονάδες των πετσενέγκων να καλύπτουν – υποστηρίζουν τα πλευρά του σχηματισμού.

ε. Η δεύτερη γραμμή έχει εντολές εφεδρείας. *Οι μονάδες των δορυφόρων να κρατήσουν συνοχή.

Οι δύο πρώτοι γύροι ήταν γύροι προσέγγισης των αντίπαλων σχηματισμών. Από τον τρίτο γύρο άρχισαν οι έφοδοι!

4

Οι Σελτζούκοι Τούρκοι του Αλέξιου χρειάστηκαν μόλις ένα γύρο ώστε να αρχίσουν να παρενοχλούν το αριστερό του Βρυέννιου με βολές σε παράταξη σκυθικού. Παράλληλα, ο μικτός σχηματισμός του Βρυέννιου προέλασε προς την φάλαγγα του αντιπάλου. Οι Σελτζούκοι, προ της παρενόχλησης του αντιπάλου, μόλις ανέβηκαν τον ομαλό λόφο, κατάφεραν να αναγνωρίσουν το βάθος ανάπτυξης στο στρατό του Βρυέννιου! Είχε φθάσει λοιπόν η στιγμή να τοποθετηθεί και η δεύτερη γραμμή του πεζικού του.

5

Στο μισό του δεύτερου γύρου έγινε η ανάκληση των πελταστικών στρατευμάτων που ήταν μπροστά από τις αντίπαλες φάλαγγες ώστε να μην δημιουργήσουν πρόβλημα στις εφόδους και αντεφόδους. Η διαδικασία αυτή χρειάστηκε μισό γύρο για να ολοκληρωθεί.

6

Στην αρχή του τρίτου γύρου, έγινε έλεγχος στους Νορμανδούς για παρορμητική έφοδο την οποία και πέρασαν με 9 στο 10πλευρο ζάρι!

7

 

Πριν την έφοδο! Μια μικρή μετακίνηση του Βρυέννιου και της μονάδας του επέφερε ταραχή στις τάξεις της! Πορτοκαλί δείκτης. Αυτό έγινε για μη ευθύγραμμη κίνηση με έλεγχο ΕΤΑ.

8

 

Παράλληλα, οι μονάδες ιππικού του Βρυέννιου στο αριστερό άκρο, λόγω των συνεχών τοξευμάτων εκ των Τούρκων, δέχθηκαν νέες εντολές για να κάνουν έφοδο και να απωθήσουν τους αντίπαλους ιπποτοξότες. Υποστήριξη θα τους παρείχαν οι  Πετσενέγκοι, οι οποίοι θα υποστηρίζαν πλέον τη μονάδα ιππικού και όχι τα πλευρά του συνόλου της παράταξης.

 

9

Τα κόκκινα ζαράκια στο τραπέζι είναι τα ζάρια πρωτοβουλίας τα οποία πέφτουν στην αρχή κάθε γύρου. Προσθέτουμε την ποιότητα διοίκησης και το μεγαλλύτερο αποτέλεσμα δίνει το δικαίωμα στον παίκτη να αποφασίσει αν θα παίξει πρώτος, ή δεύτερος στο επόμενο μισό του γύρου.

 

10

Κατά την έφοδο των Βαράγγων οι τοξότες κλονίζονται πριν καν την επαφή των μονάδων.

Πρώτα ελέγχουμε τον επιτιθέμενο με τεστ ηθικού ώστε να δούμε αν θα προβεί σε έφοδο. Συνήθως, αν δεν υπάρχει κάποιος αρνητικός παράγοντας, το τεστ αυτό δεν χρειάζεται διότι οι μονάδες που κάνουν αυτό το τεστ (εφοδου, αντεφόδου ή για να δεχτούν την έφοδο εφόσον δεν είναι σε συμπλοκή) παίρνουν ένα +5 σε 10πλευρο ζάρι. Το τεστ θα έχει αρνητικό αποτέλεσμα με 5 και κάτω. Στην συγκεκριμένη περίπτωση οι Βάραγγοι, λόγω εμπειρίας και επειδή οι αντίπαλοι τους ήταν ελαφρύτερη μονάδα παρότι δέχονται ευκαιριακές βολές από τους τοξοτες περνάνε με επιτυχία το τεστ. Μετά, είναι η σειρά του αμυνόμενου: οι τοξότες, λόγω του ότι δέχονται έφοδο από βαρύτερη μονάδα και με βαρύτερο οπλισμό (δίχειρα) παρόλο το +5, και λόγω κακής ζαριάς χάνουν το τεστ και κλονίζονται. Επειδή δεν είναι σε συμπλοκή και καθώς πλησιάζει ακόμα ένα εκατοστό ο αντίπαλος ξανακάνουν τεστ (κλονισμένοι πια) είτε για να δεχθούν την έφοδο είτε για να εγκαταλείψουν τις γραμμές τους πανικόβλητοι. Τώρα μετράνε ακόμα περισσότερους αρνητικούς παραμετροποιητές λόγω πρότερου κλονισμού και οι τοξότες τρέπονται σε φυγή. Οι Βάραγγοι κάνουν τεστ αποδοχής εντολών για να τους καταδιώξουν και το πετυχαίνουν. Σημειώστε ότι η μονάδα αυτή έχει κι ένα επιπλέον +1 γιατί έχουν ήδη εντολή να μην κρατούν συνοχή με τα υπόλοιπα στοιχεία Βαραγγων!

11

Οι κόκκινοι δείκτες σηματοδοτούν τις κλονισμένες μονάδες.

Μετά την φυγή των τοξοτών, οι μονάδες που είναι κοντά και έχουν οπτική επαφή με αυτούς κάνουν τεστ ηθικού με μπόνους +2 εφόσον βρίσκονται εκτός συμπλοκής. Συνήθως, (και με την προυπόθεση ότι δεν έρθει κακή ζαριά) δεν αποτελεί πρόβλημα αλλά εδώ λόγω των νεοσυλλέκτων της δεύτερης γραμμής τα πράγματα βρίσκονται εκτός ελέγχου!Παρα ταύτα, αν ο αντίπαλος δεν έχει κάτι για να εκμεταλλευτεί αυτή την κατάσταση οι περισσότερες μονάδες μπορούν να επανέλθουν σε ελεγχόμενη κατάσταση εντός του ιδίου γύρου.

 

Στο τέλος κάθε γύρου υπάρχει τεστ αναδιοργάνωσης και ανασύνταξης μονάδων που δεν βρίσκονται σε συμπλοκή. Η ανασύνταξη γίνεται σταδιακά. Δηλαδή, μονάδες που είναι κλονισμένες θα βελτιωθού σε κατάσταση ταραχής, μονάδες από ταραχή σε αταξία, μονάδες απο αταξία σε τάξη κ.ο.κ.

12

Στο τέλος του ιδίου γύρου από κατάσταση κλονισμού περιήλθαν σε ταραχή με τεστ ΕΤΑ.

Οι εφοδοι και οι μάχες συνεχίζονται: οι Νορμανδοί στο αριστερό του Αλέξιου δεν διστάζουν να πέσουν με ορμή πάνω στους νεοσυλλέκτους πεζούς δορυφόρους του Βρυέννιου! Κατά την έφοδο, η μονάδα ιππικού του Αλέξιου διήλθε σε κατάσταση ταραχής από βολές ακοντιστών!Έτσι, κατά την μάχη με αντίπαλη μονάδα Καβαλαρίων τα πράγματα δεν πάνε καλά για αυτήν. Μπορείτε να εντοπίσετε την μονάδα αριστερά στην παρακάτω φωτογραφία: το ιππικό με μωβ και πορτοκαλί δείκτες που σηματοδοτούν την κατάσταση ταραχής.

13

Οι Καβαλάριοι του Βρυέννιου συνεχίζουν να καταδιώκουν τους Τούρκους. Παρότι προσπάθησε ο στρατηγός να τους ανακαλέσει δεν τα κατάφερε και αυτοί συνέχισαν να ακολουθούν τους αντιπάλους. Στο τέλος ο Βρυέννιος ανακάλεσε τους Πετσενέγκους, μια διαταγή όμως που θα άφηνε εντελώς ακάλυπτους τους Καβαλάριους! Απ΄την άλλη μεριά όμως πιθανότατα να έσωσε τους Πετσενέγκους από την μανιώδη καταδίωξη, πράγμα που θα τους ωθούσε να φύγουν εκτός τραπεζιού και συνεπώς εκτός μάχης!

14

Οι Τούρκοι και οι Καβαλάριοι έχουν βγει εκτός πεδίου και επομένως εκτός μάχης!

15

Τα πράγματα δεν πάνε καθόλου καλά για την μονάδα ιππικού του Αλέξιου! Εκτός του ότι έχει κλονιστεί, οι Πετσενέγκοι του Βρυέννιου βρίσκονται πλέον στα νώτα της. Στο κέντρο οι Βάραγγοι σπέρνουν τον τρόμο ολούθε και έχουν πανικοβάλλει κάθε μονάδα που έχει βρεθεί στο διάβα τους! Ο Βρυέννιος προχωρά στην έκδοση εντολής προς την δεύτερη γραμμή πεζικού προσπαθώντας να υποστηρίξει επιθετικά την πρώτη. Έχει +1 λόγο εφεδρείας και – 1 λόγο νεοσυλλέκτων στον επικείμενο έλεγχο ΕΑΕ. Παράλληλα ο ίδιος ο Βρυέννιος, με Καβαλάριους και Πετσενέγκους επιτίθεται σε μονάδες του Αλέξιου στα δεξιά της φωτογραφίας.

16

Ο Αλεέξιος παίζει το τελευταίο του χαρτί: – » Άντρες! Ένα βήμα ακόμα»! Μια ειδική εντολή όπου ο κάυθε παίκτης έχει δικαίωμα να την εκδώσει μια φορά σε ολόκληρη τη μάχη. Το στοιχείο του στρατηγού παίρνει μπόνους κατά την επερχόμενη συμπλοκή. Και τα καταφέρνει! Αυτό αλλάζει πλήρως την κατάσταση και απωθεί την αντίπαλη μονάδα. Έχει πλέον την δυνατότητα να αναδιοργανωθεί (έστω ευκαιριακά). Από κλονισμένος διέρχεται σε ταραχή.

17

Οι μονάδες των Βάραγγων, αφού τσαλαπάτισαν τις αντίπαλες μονάδες πεζικού, έπεσαν στα νώτα του Βρυέννιου! Με την βοήθεια και του καλού ζαριού ο Βρυέννιος άντεξε την έφοδο αλλά πλέον η μάχη έχει κριθεί. Είναι θέμα χρόνου να αιχμαλωτιστεί ή να χάσει ακόμα και τη ζωή του!

18

Τα μαύρα ζάρια αποτελούν ενδείξεις απώλειας σε άντρες στις μονάδες-στοιχεία. Νομίζω πως, με την επικράτηση του ιππικού του Αλέξιου και εν τέλει με την αιχμαλωσία του Βρυέννιου η μάχη έχει ολοκληρωθεί.

19

Η μάχη κρίθηκε σε 9 γύρους, οι οποίοι και διήρκεσαν περίπου 3 ώρες, συμπεριλαμβανομένων της διαμόρφωσης του πεδίου και την τοποθέτηση των στρατευμάτων.

 

 

Το σχόλιο του συγγραφέα των κανόνων Γιώργου Καρυοφύλλη: 

Μπράβο στο Βρυέννιο! Ενώ το army list του ήταν πολύ κατώτερο (αν υπολογίζαμε πόντους θα ήταν φανερό) παραλίγο να κερδίσει τη μάχη! Του στοίχισε ότι δεν ενίσχυσε τη γραμμή του πεζικού του τόσο σε βάθος όσο και σε μέγεθος για να πάρει τα σχετικά μπόνους…

 

 

 

Advertisements